Thursday, June 30, 2016

Васкулит өвчний тухай

Энэ өвчнөөр миний хүү өвдөж байсан тухай би өмнө нь бичиж байсан. Яг энэ өвчнөөр хүүхэд нь өвдсөн олон ээжүүд интернэтээр мэдээлэл хайж байгаад миний блог руу орж ирдэг юм байна. Ээж нарын бичсэн сэтгэгдлийг сая л олж харлаа. Тэгээд энэ өвчний тухай, яаж эдгэсэн тухай дахин бичье гэж бодлоо. Мөн надаас асуух зүйл байвал naranboo@gmail.com хаяг руу имэйл бичээрэй. Мэддэг чаддаг бүхнээ харамгүй хэлж өгье.
Миний хүү энэ өвчнөөр 4 настай байхдаа өвдөж байсан. Анх хөл нь өвдөөд шилбэнийх нь араар хөх хөх толбо туураад түргэнээр эх нялхас явж байлаа. Васкулит буюу судасны ханын үрэвсэл гэдэг өвчин. Яагаад тусдгийг мэдэхгүй. Гэхдээ ээжүүдэд хэлэхэд цусны өвчин огт биш, мөн гамаа сайн бариад эмчилгээгээ тууштай хийхэд бүрэн эдгэрдэг.
Эхэндээ мэдээж маш хүнд хэцүү байсан. Гэхдээ эдгэрэх арга замаа мэдээд авахад түүнийгээ ягштал баримталвал нүдэн дээр л хүүхэд тань эдгэрээд ирдэг юм билээ.
Хамгийн гол 2 юм нь хоолны дэглэм, хэвтрийн дэглэм.
1. Хоолны дэглэм
Газтай ундаа, жүүс, чипс, халуун ногоо, лаазалсан хүнс, дарсан ногоо, пицца, бургер, шоколад, чихэр гэх мэт удаан хадгалагч бодистой, будагтай, химийн бодисны орц найрлага ихтэй, хурц амттай хоол хүнс огт идүүлж болохгүй. Идэж болох юм нь байцаа, лууван, алим, мах, будаа гурил. Тэгээд л болоо. Ямар ч амтлагчгүй зөвхөн бага зэргийн давстай даруухан хоолнууд хийж өгөх ёстой. Энэ хоолны дэглэмийг маш нарийн барина. Угаасаа эмнэлэгт үзүүлэх юмуу хэвтэхэд эмч нь идэж болох болохгүй зүйлсийн жагсаалтыг нарийн бичиж өгч байсан. Тэгээд би хүүдээ дандаа бантан, гурилтай шөл, будаатай шөл, будаатай хуурга л хийж өгдөг байлаа.
2. Хэвтрийн дэглэм
Ид хөдөлгөөнтэй насан дээрээ байгаа эрэгтэй хүүхдийг өдөржин оронд нь хэвтүүлэх маш хэцүү. Хамгийн сахихад хэцүү дэглэм нь энэ л байлаа. Эхний 1 сар би бүр хүүгээ орноос нь огт босгохгүй, үүрч тэвэрч аваачиж бие засуулдаг байсан. Өөрөөр хэлбэл хөлөнд нь огт ачаалал өгч болохгүй, хөлөөр нь гишгүүлж болохгүй гэсэн үг. Тэгэх л юм бол хөлөөр нь тууралт нь дахиад л гараад ирнэ. Тэгээд би ажлаасаа 1 сарын чөлөө аваад хүүгээ гэртээ сахисан. Эх нялхаст бид 2 ердөө ганц л хоносон. Өвчнийхөө оношийг мэдээд эмчилгээ дэглэмээ мэдэж аваад угаасаа эм тарианы эмчилгээ нэг их сүртэй юм байхгүйг мэдээд гэрээрээ гарч эмчилгээгээ үргэлжлүүлэхээр шийдсэн юм. Хүүгээ бүтэн 1 сар орноос нь огт босгоогүй, ийш тийшээ явах бол дандаа үүрч тэвэрч явдаг байлаа. Тэгээд өдөржин ном уншиж өгнө, тв үзүүлнэ, орон дээр нь тоглоомоор нь тоглуулна.
3. Эмийн эмчилгээ, шинжилгээ
Энэ өвчний улмаас шээсэнд нь уураг, цусны улаан эс илэрдэг. Тиймээс эдгэж байгаа үгүйг нь байнгын шээсний шинжилгээ өгч уураг, цусны улаан эсийн тоо багасч байгаа эсэхийг нь үздэг байлаа. Би хэт санаа зовсондоо болоод өнжөөд нэг удаа шээсийг нь шинжилгээнд өгдөг байлаа. Гэтэл 7 хоногтоо 1 удаа байхад л болох байсан юм билээ. Манай гэрийн хажууханд эмнэлэг лаборатори ойрхон байсан нь бас нөлөөлсөн байх л даа. Бас би хүүгээ аваад Маршал таунд байдаг хүүхдийн эмчид үзүүлсэн юм. Тэр эмч хүүд маань нэг гормоны эм бичиж өгсөн. Гэхдээ би энэ эмийг одоо энэ өвчнөөр өвдсөн байгаа хүүхдүүдэд санал болгохгүй. Яагаад гэвэл хүн болгоны бие физиологи өөр өөр. Гормоны буюу дааврын эм гэдэг тоглоом биш. Энэ эм миний хүүг эдгэрэхэд сайнаар нөлөөлсөн үгүйг ч би бас сайн мэдэхгүй байгаа учраас албаар нэрийг нь бичмээргүй байна. Тиймээс та бүхэнд хэлэхэд тухай тухайн үзүүлсэн эмчийнхээ бичиж өгсөн эмийг яг зааврынх нь дагуу цаг хуваарийнх нь дагуу уйгагүй уулгаарай л гэж хэлье дээ. Миний хүүгийн ууж байсан тэр дааврын эмнээс болоод хүү маань маш их ховдог болж их таргалсан. Ерөөсөө 30 минутны зайтай л хоол идэх юм нэхээд орилоод байдаг байлаа. Эмээ ууж дуусаад буцаад хэвийн болсон л доо. Тухайн үедээ бол ердийн хүүхдээс бараг 3-4 дахин их иддэг, аймаар тарган болсон. Эдгэрч л байвал энэ бол асуудал биш л байлаа.
Ингээд ямар ч байсан эхний 1 сар би хүүгээ уйгагүй асарч гэртээ сахисан юм. Тэгээд ажилдаа орж хүүг маань ээж харж дахиад 2 сар дэглэмээ барьж гэртээ хэвтсэн. Аяндаа 1 сарын дараанаас шээсэн дэх уураг, цусны улаан эсийн тоо буурсаар сүүлдээ байхгүй болсон. Тэгээд гормоны эмээ ч уухаа больж хүү маань хэвийн иддэг болж жин нь буурсаар энгийн болсон. 3 сарын хугацаанд бид хүүгээ бага багаар гишгүүлж ойр зуур явуулдаг болж гэрийн энгийн хоолноос бага багаар идүүлдэг болсон. Ингээд дахиад үзүүлэхэд хүү маань эдгэсэн байсан. Энэ өвчин 3 жилийн дотор дахихгүй бол бүрэн эдгэрсэн гэж үздэг юм билээ. Азаар хүү маань дахиж өвдөөгүй. Харин одоо халуун ногоо чипс эд нар хамаагүй их идвэл харшилтай болсон. Угаасаа харшлын суурь байж байгаад энэ өвчнөөр өвдсөн юм болов уу гэж би боддог юм.
За асуух зүйл байвал асуугаарай. Битгий айж сандраарай, битгий сэтгэл санаагаар унаарай. Дэглэмээ л уйгагүй бариад эмчилгээгээ хийхэд бүрэн эдгэрдэг өвчин шүү. Анх би ч гэсэн айж сэтгэл санаагаар унасандаа хүүгээ үүрээд л гэр дотуураа уйлаад л алхдаг байж билээ. Дараа нь хүүгээ эдгэрснийг сонсоод хэмжээлшгүй их баярласан. Тийм болохоор та нар ч гэсэн битгий айгаарай, энэ бол бүрэн эдгэрдэг өвчин.

Wednesday, June 22, 2016

Хавар сайн уу, зун сайн уу?

Сонгуульд нэр дэвшиж байгаа нөхөд ба тэдний дуулианыг харж элгээ хөшөөх юм. Зарим нэг нэр дэвшигчдийг харахаар УИХ-ын сонгууль билүү урлаг спортын аварга шалгаруулах тэмцээн ч билүү. Энэ жилийн сонгууль өмнөх өмнөхөөсөө ч илүү ичих булчирхайгүй нөхдөөр дүүрэн болох нь дээ. Ирэх 4 жилд ямар гээчийн 76 нөхөр гарч ирж бидний амьдралыг самрахыг таашгүй ээ. Ер нь дэлхий даяараа иймэрхүү нөхөд улстөрд амжилттай явах нигууртай үе нь таарч байгаа бололтой, америкт Трамп, филиппинд Дутерте гэхчлэн харж байхад. 
Зуны амралтаа төлөвлөж хөдөө явах хуваариа гаргаж байгаа. Дандаа нуур устай газруудаар явахаар төлөвлөж байна. Ирээд гоё зурагтай пост оруулна аа. 
Охин 4-р улиралдаа онц гарч миний магнайг тэнийлгэв. Шагналд нь хүсээд байсан бүжгийн дугуйланд нь оруулж өгсөн. Хүүгээ рубик шооны дугуйланд явуулж 6 талыг нь эвлүүлж сургачихаад ирэнгүүт нь ээждээ зааж өг гэж нэхээд. Тэгэхгүй бол манайхан гэрээрээ зөвхөн 1 талыг нь л эвлүүлж чаддаг байсан юм. 6 талыг нь бүгдийг нь эвлүүлж сурах чинь миний бүр аазгайг хөдөлгөөд байдаг байлаа. Зун зүгээр суухаар зүлгүүлж сууя гээд 2 хүүхдээ биеийн хүчний дугуйланд явуулах бодолтой байна. 
Нээрэн би өөрөө фитнесст явж байгаа юм байна. Тэгэхгүй бол "хөдөлж үхдэггүй, хөшиж үхдэг" гэдэг үг үнэн гэдгийг өөрийн биеэр батлах гээд байна. Марафонд гүйсэн, замаа багадуулчихсан л болохоос сайхан байсан шүү. Дараагийн удаад 10 км-т гүйж өөрийгөө сорихоор шийдсэн, 5км арай л бага байна лээ. 
Хүүхдүүддээ зуны амралтаар нь уншуулах болон өөрөө унших хэдэн ном авсан, зэрэг зэрэг эхлүүлсэн байгаа. Уран зохиолын ном уншсан чинь тархи нэг л хүлээж авахгүй юм. Ийм хийсвэр сэтгэлгээ хүлээж авах нас нь биш болчихсон ч юмуу, эсвэл сүүлд сургуульд сураад дандаа баримт материал сурах бичиг уншсаар байгаад хэт реалист болчихсон ч юмуу, эсвэл одооны уран зохиол хэрэгцээ хангахгүй ч байгаа юмуу мэдэхгүй байна, тэгээд уншиж байгаа номнууд нь дандаа түүхийн ном болж хувирсан. Сингапурын ерөнхийлөгч агсан Ли Куан Югийн номыг уг нь бүр 6 жилийн өмнө эхлүүлж байсан боловч саяхнаас уншиж дуусгах асар их хүсэлд автаж хуудас бүрийг нь шимтэн уншиж байна. Мөн Цыши хатны түүхийг эхлүүлсэн байгаа. Энэ номноос 1800-1900 оны хятадын түүхийг мэдэж болно. Бидний мэдэхгүй төсөөлөө ч үгүй их юм байжээ. Бусдыг нь уншихаараа хэлье, жишээ нь Путин гэх мэт. /Уг хүн нь амьд байхаар унших хүсэл төрөхгүй байнаа бас. Үхэхээсээ өмнө түүхийг яаж ч өөрчилчих юм билээ тийм ээ ккк/. 
За тэгээд стресстэхгүй сайхан амьдарцгаая дөө.   

Tuesday, February 16, 2016

Сайн уу.

Сайн сууцгааж байна уу.
Ойрд блогоор орж ирсэнгүй. Ингээд таг болчихоороо хүмүүс хүүхэд гаргаад байх юм. Харин би гаргаагүй шүү зүгээр л блогоор орж ирэх завдал болохгүй байна. Ажил дээр иймэрхүү .com өргөтгөлтэй сайт руу орж болдоггүй, гэрт очоод юун компютэр асаах манатай гэрийн даалгавар хоол унд гэсээр байтал унтах болчих юм.
Манай ажил ачаалал нэг их биш ч гэсэн толгой өвтгөсөн асуудлууд ар араасаа гарч ирээд байх юм. За ингэж байж л амьдрал сонирхолтой өрнөлтэй байх байлгүй дээ тийм ээ.
Охин бид 2 хуучин сургуульдаа үлдэхээр шийдсэн. Үлдсэндээ ч харамсахгүй харин ч баяртай байгаа. Учир нь хаана ч ямар ч сургуульд байсан хувь хүн өөрөө л хичээж зүтгэвэл сурч чадахгүй зүйл гэж байхгүй гэж охин бид 2 ярилцаж тохирсон. Энэ сургууль нь шинэчилсэн хөтөлбөрөөр хичээллэнэ хүүхдийг чинь хүмүүжүүлээд өгнө харж байгаарай л гэсэн.
Утаа аймшигтай байнаа, заримдаа машинаас буугаад орц руу орох хооронд хоолой хорсох юм. Сая харин цагаан сарын хэдэн өдрөөр утаагүй байгаад цонхоороо хойд талын байшингаа хараад цочлоо шдээ, "Пөөх ийм байшин байдаг байсан юмуу" гэж.
Битүүнээр лагерьт эмээ өвөөгийнд очиж битүүлж хоол унд идэж тоглож наадаад шөнийн 3 цагт хот руу ирж явав. Замдаа машин дотор мөртлөө аймаар утаа үнэртээд хоолой хорсоод байсан болохоор гэр бүлээрээ маск зүүв. Тэгтэл нөхөр машиндаа бензин авна, маргааш амар гэв. Ингээд клонк орлоо. Хүн нь гарч ирэхээр нь тэдэд хий гэж хэлэх гээд цонхоо онгойлгосон чинь урд талын суудалд суугаа бид 2-ыг хараад цочив. Тэгснээ арын сандал руу манай 2 хүүхэд рүү харснаа жаахан тайвшрав. Гэхдээ л гайхсан харцаар бид 4-ийг нэг бүрчлэн тонгойгоод хараад байсан. Яасан гэхээр шөнийн 3 цагт бензин авах гээд гэр бүлээрээ явж байгаан, учир зүггүй масктай 4 нөхөр.

Wednesday, August 19, 2015

Хүүхдийн сургууль

Дахиад л хүүхдийн сургууль ярих нь. Шинэ Монгол гэдэг сургууль охин бид хоёрын мөрөөдлийн сургууль болчихоод байна. Энэ сургууль л яг хүүхдийг зөв хүмүүжүүлээд байх шиг байна бусад монголд байгаа сургуулиадыг бодвол.
Хавар охин бид хоёр энэ сургууль дээр очиж шалгалт өгсөөн. Даан ч тэнцээгүй. Тэр чинь тооны шалгалт нь олимпиадын бодлого шиг л юм ирж байна гэсэн. Одоо бодоод байхад охиноо бүүр өнгөрсөн ёолкны үеэс нэмэлтээр сонгоны багшаар давтлага өгүүлж бэлддэг байж дээ. Өнгөрсөн хойно нь л амаа барих юм.
Энэ сургууль юугаараа тэгэж их таалагдаад байна гэвэл хүүхдийг хүмүүжүүлж байгаа сургалтын арга барил нь яг япон сургуультай адилхан юм. Жишээ нь, хавар очиж шалгалт өгч байхдаа харахад, хүүхдүүд нь сургуулийн бүх багш ажилчидтай тааралдахаараа бөхийж мэндэлдэг юм байна лээ. Ах зах хүнийг хүндэлж сургаж байна. Бас сургууль дээр смартфон төрлийн гар утас хэрэглэхийг хориглодог гэсэн. Сургуулийн дараах дугуйлангууд нь ямар ч олон төрөлтэй юм, яасан ч сонирхолтой юм. Бас 6-р ангиасаа явдаг хөдөлмөр зусланг нь хараад үнэхээр биширсэн. Хүүхдүүд тэнд очоод өөрсдөө бүх юмаа хийдэг гэнэ. Монгол ахуй, гэр орны ажил, хөдөө аж ахуйн ажил амьдралтай өөрсдөө биеэрээ хийж үзэж танилцаж хэд хоног агаарт сайхан амьдарна гэдэг өнөөгийн нийгэмд олдохгүй боломж шүү. Гар утасны сүлжээ интернэт энээ тэрээ юу ч байхгүй.

Эрүүл мэндийн үзлэг

Байгууллагынхаа ажилчдыг эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жинхэнэ утгаар нь оруулна гэсэн ээлжит нэгэн санаачлагынхаа хүрээнд ёстой жинхэнэ утгаар нь эрүүл мэндийн үзлэгт орсон тухайгаа сийрүүлье юү.  

Thursday, May 7, 2015

Төсөл бичиж зээл хөөцөлдөж үзсэн минь

Саяхан Жижиг дунд үйлдвэрийг дэмжих сангаас зээл олгох жижиг дунд үйлдвэрүүдийн төслийн шалгаруулалт зарлалаа. Хамаатны нэг эгч маань жижигхээн оёдлын цехтэй юм. Түүнийгээ өргөжүүлэх санаатай намайг нэг төсөл бичээд хөөцөлдөөд өгөөч гэлээ. Өөрөө бол тэр бичиг цаасны ажлаас ёстой хол, юмаа эсгээд л оёод л сууж байдаг ажлын төлөө төрчихсөн гэмээр бодь хүн байдаг юм. Уг нь их гарын уртай, оёсон зүйлс нь хүний биед эвтэйхэн хөөрхөн гэж. Яг л үйлдвэрийн хувцаснаас огт ялгагдах юмгүй. За тэгээд би тусалдаг баатар болоод 4 оёдлын машинтай 6 ажилтантай жижигхэн оёдлын үйлдвэрийн төсөл бичээд бүрдүүлэх ёстой бичиг баримтуудыг нь хөөцөлдөж бүрдүүлээд төсөл хүлээн авч байгаа төрийн байгууллага дээр нь гүйгээд очлоо.